Natuurhistorisch Museum Boekenberg

De vrijwilligers van het Natuurhistorisch Museum Boekenberg vzw zijn het kloppende hart van het museum. Met een kleine maar gedreven ploeg zorgen zij voor het dagelijkse beheer, het onderhoud en de inrichting van deze bijzondere erfgoedsite, gevestigd in het 18de-eeuwse grottencomplex van het Boekenbergpark.

Hun inzet is veelzijdig: ze ontvangen bezoekers, verzorgen rondleidingen en publieksactiviteiten, voeren technische werkzaamheden uit, restaureren museummeubilair en dragen mee zorg voor het behoud van zowel het grottencomplex als de Jagerstoren. Dankzij hun engagement blijven de unieke verzameling fossielen, mineralen, archeologische vondsten en prehistorische reconstructies toegankelijk voor een breed publiek.

Een park vol romantische verrassingen

Toen Jan Willem Smets in 1798 het kasteel Boekenberg kocht, liet hij het omliggende domein heraanleggen volgens de toen populaire Engelse landschapsstijl. In het park verschenen verschillende zogenaamde folies: decoratieve bouwwerken die bedoeld waren om bezoekers te verrassen en te overdonderen. Zo verrezen onder meer een Chinese pagode, een torenruïne met rotsbrug en een kunstmatig grottencomplex (met ijskelder).

Aan de oostkant van de vijver, langs de Unitaslaan, bevindt zich het grootste kunstmatig aangelegde grottencomplex van West-Europa. Voor de bouw werden grote rotsblokken uit Schaarbeek met platte wagens aangevoerd. Wat eerst bedoeld was als een opvallende attractie voor de gasten van de kasteelheer, kreeg later ook een praktische functie. In de koele ondergrondse ruimtes werd een ijskelder ingericht om eten te bewaren.

Van romantische folie tot natuurhistorisch museum en vleermuisverblijf

In 1961 nam de Speleologische Stichting Deurne het grottencomplex in gebruik en maakte er een natuurhistorisch museum in. De ondergrondse zalen en gangen bieden vandaag onderdak aan een permanente tentoonstelling over paleontologie, prehistorie, archeologie en mineralogie.

Het beheer van het museum is inmiddels in handen van het Natuurhistorisch Museum Boekenberg vzw. In de zomer is het museum open voor het publiek op zondagmiddag. Groepsbezoek met een gids op andere tijdstippen kan gereserveerd worden op www.museumboekenberg.be. Tijdens de wintermaanden sluit het museum zijn deuren. Dan nemen de vleermuizen het complex tijdelijk over en gebruiken zij de stille, koele ruimtes als een veilige plaats voor hun winterslaap. Zo vervult het grottencomplex vandaag zowel een culturele als een belangrijke ecologische functie.

Natuurhistorisch Museum Boekenberg – Het meest onverwachte museum van Antwerpen