De Roma

De Roma zou niet bestaan zonder haar vrijwilligers. Hoewel niet elke taak door hen wordt uitgevoerd, steunt de werking in grote mate op hun engagement. Sinds de heropening in 2003 groeide de vrijwilligersploeg uit tot meer dan 500 mensen. Op een uitverkochte avond staan telkens 30 tot 50 vrijwilligers klaar om het publiek warm te onthalen en alles vlot te laten verlopen. Ook achter de schermen zijn ze onmisbaar: van poetsen en koken tot administratief werk en het begeleiden van artiesten backstage. Wat ooit begon als een gezamenlijk engagement om de zaal opnieuw te openen, leeft vandaag voort in de ambitie om De Roma elke dag opnieuw tot een gastvrije ontmoetingsplek te maken.

Een art-decobioscoop als culturele draaischijf

Cinema Roma opende in 1928 de deuren. Het art-decogebouw, ontworpen door Borgerhouts architect Alfons Pauwels in opdracht van Jean Baptiste Romeo, was meer dan een bioscoop alleen. Het was ook een ontmoetingsplaats voor verenigingen. Uiteenlopende vormen van entertainment kregen hier een podium. Dankzij een toneeltoren en een ruim podium konden er naast filmvertoningen ook revues en concerten plaatsvinden. Met ongeveer 2.000 zitplaatsen was zaal Roma lange tijd de grootste cinema van Antwerpen.

In 1958 kwam het gebouw in handen van het Reximperium van Georges Heylen. Datzelfde jaar werd de inkom verbouwd naar een ontwerp van architect Rie Haan. Die gaf het gebouw een eigentijdse uitstraling met behoud van zijn karakter. Vanaf de jaren 1970 werd De Roma steeds vaker verhuurd voor optredens, waaronder rockconcerten. Door het uitblijven van investeringen begon het gebouw te vervallen. In 1982 sloot de zaal de deuren voor het publiek.

Na de sluiting bleef het gebouw bijna 20 jaar ongebruikt. Hoewel het korte tijd in handen was van het Vrij Technisch Instituut, belandde De Roma uiteindelijk bij een projectontwikkelaar. Die renoveerde de appartementen, terwijl de zaal werd verwaarloosd en zelfs als opslagruimte diende. In december 2002 kwam daar verandering in, toen een cultureel initiatief in de inkomhal opnieuw de aandacht vestigde op de architecturale en maatschappelijke waarde van het gebouw.

Een groep geëngageerde buurtbewoners en cultuurliefhebbers nam het voortouw om De Roma nieuw leven in te blazen, niet alleen als cultuurhuis maar ook als hefboom voor de wijk. Honderden vrijwilligers ruimden maandenlang puin. In mei 2003 opende De Roma opnieuw, nog vóór alle werken waren afgerond. Tot 2006 wisselden zomerse programma’s af met winters vol herstel- en vernieuwingswerken. Sindsdien is De Roma opnieuw het hele jaar door open, als een levendig cultuurhuis waar erfgoed, vrijwilligerswerk en hedendaagse activiteiten samenkomen.

www.deroma.be/nl/event/open-monumentendag-in-de-roma-2