Fort 7

  • Bereikbaarheid

    Enkel toegankelijk met gids, na inschrijving

  • Adres

    Legerstraat 40, 2610 Wilrijk

Man met hoed wandelt tussen bomen met een bakstenen fort op de achtergrond

In goede handen

Het beheer van Fort 7 is in handen van Natuurpunt. Die organisatie steunt op een sterke en geëngageerde vrijwilligerswerking. Duizenden vrijwilligers zetten zich in om natuurgebieden te beheren en beschermen, planten en dieren op te volgen, voor natuureducatie en om een breed publiek bij natuurbehoud te betrekken. Zonder het engagement van vrijwilligers zou de werking van Natuurpunt niet mogelijk zijn. Op Fort 7 is de afdeling Natuurpunt Zuidrand Antwerpen actief. Het fort kan je enkel onder begeleiding bezoeken, dus de rol van vrijwilligers is hier extra belangrijk.

De Antwerpse fortengordel

Fort 7 maakt deel uit van de Brialmontomwalling, de verdedigingsgordel rond Antwerpen die werd aangelegd tussen 1859 en 1865. Die gordel bestond uit een grote omwalling met 8 forten, aangelegd in een halve cirkel tussen Wijnegem en Hoboken. Door de snelle ontwikkeling van zwaardere artillerie bleek die verdedigingslinie al kort nadat ze gebouwd werd militair verouderd. In de 20ste eeuw kwam er een 2de, meer vooruitgeschoven fortengordel langs onder meer de Rupel en de Nete.

Buitenaanzicht van de muren van het fort.
Een vrijwilliger met een kruiwagen verwijdert snoeiafval van het fort.

Een strak militair bouwprincipe

De 8 forten zijn gebouwd volgens eenzelfde militair grondplan. Het binnenfort wordt omgeven door een droge gracht gevormd door een contre-escarpe (steile wanden). Daarvoor ligt het hoofdfront met verschillende caponnières (overdekte galerijen met schietgaten). Het volledige fort was omgeven door een brede, diepe gracht met daarvoor een naar de gracht oplopend glacis (helling). De forten zijn gebouwd in baksteen met natuurstenen versieringen. De aanleg was een gigantische klus, waarvoor een enorme hoeveelheid mankracht en materieel nodig was.

Van militair bolwerk naar erfgoedsite

Tijdens de Eerste Wereldoorlog kon de Antwerpse fortengordel maar beperkte weerstand bieden tegen moderne artillerie. Toch bleven de forten ook nadien nog lange tijd in gebruik door het leger, onder meer voor opslag en oefeningen. Tijdens de Tweede Wereldoorlog werd Fort 7 door het Duitse leger ingericht als munitiedepot. Vanaf het einde van de 20ste eeuw verschoof de aandacht steeds meer van militair gebruik naar natuurbehoud en erfgoedzorg.

Combinatie van natuur en erfgoed

De site is vandaag een natuurreservaat met onder meer zeldzame waterminnende flora, muurvegetaties en vleermuizen. De imposante beschermde gebouwen, wallen en grachten vormen samen met de begroeiing een mooi geheel. Wandelaars, natuurliefhebbers en erfgoedfans ontdekken hier een plek waar militaire geschiedenis, natuur en vrijwilligersengagement elkaar versterken.

fort7.anhaga.be/omd

Witgekalkte gebogen gang in fort 7. De ruimte wordt verlicht door boogvormige muuropeningen.
Een van de gangen in het fort.

RONDLEIDING

Fort 7

zondag 13 september 2026
10.00 - 11.30 uur
11.15 - 12.15 uur
13.00 - 14.00 uur
14.45 - 15.45 uur
16.30 - 17.30 uur
Het reduit van fort 7 omgeven door groen.
Op de hoogte blijven van Open Monumentendag en ander erfgoednieuws?

Schrijf je in voor de nieuwsbrief van Onroerend Erfgoed stad Antwerpen.