Poldermuseum

  • Bereikbaarheid

    Openingsuren: van 10 tot 18 uur

  • Adres

    Tolhuisstraat 10-16, 2040 Lillo

Een vrijwilliger verzet een museumstuk in het oude klasje in het poldermuseum.

In goede handen

De vrijwilligerswerking van het Poldermuseum in Lillo vormt de ruggengraat van deze bijzondere erfgoedplek. Het museum wordt volledig opengehouden, onderhouden en mee uitgebouwd door een hechte ploeg vrijwilligers uit de buurt. Zij staan met veel overtuiging in voor het bewaren en delen van het Polderse erfgoed. Ze verzorgen het onthaal, gidsbeurten en het dagelijkse onderhoud. Ze richten ook zelf de museumkamers in, die elk een stukje van het verdwenen leven in de polderdorpen oproepen. Dankzij die enthousiaste vrijwilligers blijft het rijke verleden van de Antwerpse polders levendig en toegankelijk voor een breed publiek.

Van bloeiende polderstreek tot verdwijnende dorpen

Eeuwenlang zorgden de vruchtbare polders ten noorden van Antwerpen voor voedsel voor de stad. De stad was op haar beurt de belangrijkste afzetplaats voor de landbouwers uit de streek. Die eeuwenoude wisselwerking begon aan het begin van de 20ste eeuw te verschuiven, toen de economische ambities van de Antwerpse haven steeds meer ruimte opeisten. Het werd langzaam duidelijk dat de polderdorpen uiteindelijk zouden verdwijnen.

Tussen 1958 en 1966 verdwenen Oosterweel, Oorderen en Wilmarsdonk. Van het dorp Lillo, dat bestond uit de gehuchten Oud-Lillo, Lillo-Fort en Lillo Kruisweg bleef enkel het fort bewaard. De lokale gemeenschappen werden volledig verstoord en hier en daar moest een boer onder dwang uit zijn hoeve gezet worden.

Een vrijwilliger onderhoudt een museumstuk, het is een stuk uit de voormalige beschuitbakkerij die hier vroeger gevestigd was.
Schilden aan de geven van het Poldermuseum.

Een reddingsoperatie voor poldererfgoed

Kort voor de afbraak begon pastoor Eelen van de kerk Wilmarsdonk en het Kerkschip met het verzamelen van objecten die het leven in de polder illustreren. Dat waren vooral gebruiksvoorwerpen, meubels, werktuigen, kunstwerken en documenten. De eerste tentoonstelling vond in 1959 plaats in de parochiezaal van Wilmarsdonk. De afbraak van het dorp kwam dichterbij en dat maakte een nieuwe locatie noodzakelijk. Stad Antwerpen stelde daarop een aantal panden in Lillo Fort ter beschikking, waar in 1963 het Poldermuseum feestelijk opende. Zo kreeg de verzamelde geschiedenis van de verdwenen dorpen een veilig onderkomen.

Onder meer een beschuitbakkerij

Voor de komst van het Poldermuseum was het gebouw in de Tolhuisstraat 12 deel van een vroegere beschuitbakkerij, een typisch dorpsbedrijf dat verweven was met het dagelijkse leven in Lillo. De Tolhuisstraat, tot 1959 nog Tolstraat, stond bekend om haar combinatie van oudere woonhuizen en kleine ambachtelijke panden die het historische dorpse karakter bepaalden. De authentieke ruimten en structuren van het gebouw, waaronder de bewaarde bakkersoven, getuigen van de lokale ambachtelijke economie uit de periode voor de grootschalige havenuitbreidingen die het leven in de polder ingrijpend veranderden.

www.poldermuseum-lillo.be

Vrijwilligers poseren in het Poldermuseum.
Vitrinekast in het Poldermuseum.
Een vrijwilligers hangt een kader op.

Vrijwilligers gezocht

Het Poldermuseum zoekt:

  • Gidsen om bezoekers rond te leiden in het Poldermuseum en Lillo-Fort
  • Suppoosten om het museum te openen
  • Klussers voor kleine onderhoudswerken in het gebouw
  • Mensen om mee te werken aan het digitaal archief (minimale computerkennis nodig)

Je kan je opgeven om af en toe te komen helpen of om je structureel in te zetten. Heb je interesse? Mail naar secretariaatpoldermuseum@gmail.com of heemkringpolder@gmail.com.


VRIJ BEZOEK

Bezoek het Poldermuseum

Op zondag13september2026
Kamer met oud speelgoed in het poldermuseum. Tegen de muur hangen een fietsje en een step. Er staat ook een schommelpaard.
Op de hoogte blijven van Open Monumentendag en ander erfgoednieuws?

Schrijf je in voor de nieuwsbrief van Onroerend Erfgoed stad Antwerpen