Raadzaal in Vlaamse renaissance

Het voormalige kantoorgebouw en de werkplaats van de Naamloze Maatschappij voor het Bouwen van Burgerhuizen is zorgvuldig herbestemd. In de vroegere Zurenborgkapel op de binnenplaats is 'The Attic’ gevestigd en in het voormalige kantoorgebouw 'The Desk'. Het zijn beide coworkingspaces, de ene voor freelancers en bedrijfjes van 4 personen, het andere voor iets grotere bedrijven. Het pand kreeg een grondige renovatie met respect voor de originele elementen. De prachtige voormalige raadzaal kan je huren om te vergaderen.

De maatschappij van het Oosten

In 1879 werd een goederenstation op de grens van Borgerhout, Berchem en Antwerpen in gebruik genomen. Het was de start van heel wat nieuwe ontwikkelingen in de buurt. De eerste was de oprichting van de ‘Société anonyme pour la construction du quartier Est d’Anvers’ op 10 november 1881. Aanvankelijk was het de bedoeling om op de gronden van Baron Edward Osy en Joséphine Cogels-Osy, 30 hectare op Antwerps grondgebied en 15 hectare te Berchem, een goed uitgerust industriepark te maken. Die plannen werden al snel geschrapt. Het nieuwe plan was om een woonbuurt te ontwikkelen. Nog in 1881 diende de maatschappij een eerste aanvraag in voor de aanleg van nieuwe straten. Het was de start van de buurt rond de Dageraadplaats, waar in 1883 ook een kapel werd gebouwd voor de inwoners van de nieuwe wijk.

Op 15 juli 1886 werd bijkomend de ‘Société anonyme pour la construction de maisons bourgeoises’ opgericht door onder andere Louis Luyckx en de Graaf de Brouchoven de Bergeyck. Het doel van de Maatschappij was woningen bouwen en verhuren. De familie Luyckx was generaties lang nauw verbonden met de ontwikkeling van Zurenborg. Louis Luyckx wou van de wijk iets unieks maken. Hij onderhandelde met architecten en aannemers over de toewijzing van de bouwopdrachten en toonde de huizen aan kandidaat-huurders. Hij leefde tussen de Zurenborgers en kende iedereen persoonlijk. Men sprak al vlug van de ‘compagnie van Luyckx’.

Het kantoorgebouw met raadzaal en kapel

In 1901 bouwde de Maatschappij een nieuw hoofdkantoor in de Grote Hondstraat met 4 aangrenzende burgerhuizen. Louis Luyckx woonde er op de 1ste verdieping met zijn gezin en keek aan de straatzijde uit op de Dageraadplaats. Op de binnenplaats had hij zicht op de werkplaatsen. Toen de kapel op de Dageraadplaats datzelfde jaar moest wijken voor de nieuwe neogotische Sint-Norbertuskerk, liet de Société de gevel opnieuw opbouwen als werk- en opslagplaats achter hun kantoorgebouw.

Op het gelijkvloers van het hoofdgebouw van de Maatschappij bevindt zich de raadzaal in Vlaamse renaissancestijl. Daar werden de kandidaat-kopers of huurders ontvangen. Boven de imposante schouw is er een beeldhouwwerk van Jules Weyns met een allegorische voorstelling van de bouwkunst.

Tekst: Alex Elaut