VolXmuseum Deurne Dorp

Het VolXmuseum is al meer dan een halve eeuw een verhaal van vrijwilligers. In 1974 richtte een kleine groep erfgoedliefhebbers Turninum Volksmuseum Deurne vzw op. Hun gedeelde passie voor archeologie bracht hen samen. In de Deurnese bodem ontdekten ze talrijke resten van het verdwenen kasteel Gallivoorde in Deurne-Noord. De gemeente stelde een huisje ter beschikking om die vondsten te tonen. 50 jaar later wordt het museum nog steeds gedragen door een hecht team vrijwilligers. Zij beheren de collectie, geven rondleidingen en houden de cafetaria open.

Stegen in tijden van industrialisering

In de 19de eeuw groeide de Turnhoutsebaan uit tot een belangrijke economische as. Ambachtslieden en arbeiders vonden er werk en Deurne kende een sterke bevolkingsgroei. De toenemende vraag naar betaalbare woningen leidde tot het ontstaan van smalle stegen met eenvoudige arbeidershuizen aan weerszijden van de baan.

Het VolXmuseum is vandaag ondergebracht in arbeiderswoningen aan de ingang van zo’n steeg: de Koraalplaats. De oudste huisjes dateren uit de 19de eeuw. Naarmate het aantal arbeiders toenam, werden ook de achterliggende percelen volgebouwd met gelijkaardige woningen.

Vanaf 1861 beperkten militaire voorschriften de bouwmogelijkheden. Daardoor verschenen er ook houten servitudewoningen: lichte, tijdelijk bedoelde huizen die snel konden worden afgebroken in geval van nood. Vandaag is nog een van die woningen aan de Koraalplaats bewaard. In het eerste kwart van de 20ste eeuw verdwenen de bouwbeperkingen en werden de houten huizen geleidelijk vervangen door stenen woningen. Dat gebeurde zonder overkoepelend plan, wat vandaag nog zichtbaar is in de gevarieerde gevelwand van de steeg.

Een museum over het leven van de gewone man

In de jaren 1960 dreigden verval en sloop, maar dankzij de inzet van de heemkundige kring Turninum bleef de Koraalplaats behouden. In 1978 werd de steeg beschermd als stadsgezicht.

Vandaag omvat het VolXmuseum 6 voormalige werkmanswoningen, een wagensmidse en een schildersmuseum. Onder impuls van Jozef Weyns, oprichter-conservator van Domein Bokrijk, werd de verzamelstrategie uitgebreid. Naast archeologische vondsten omvat de collectie nu ook een rijke verzameling gereedschap, huisraad, foto’s, boeken en archiefmateriaal. Wie interesse heeft in geschiedenis en cultuur kan hier het verhaal van Deurne en van de inwoners van Deurne dorp in de vorige eeuwen ontdekken.

www.volxmuseum.be